.png)
LPR , Licence Plate Recognition – Plaka Okuma Sistemi ; araçları plakalarından tanımlamaya yarayan bir resim işleme teknolojidir. Bu teknoloji giriş kontrol vb. gibi bir çok güvenlik ve trafik uygulamasında kullanılır.
Yukarıdaki örnekte araç giriş kapısına gelir. LPR sistem aracın plakasını otomatik olarak okur ve veritabanındaki önceden tanımlanmış listeyle karşılaştırır. Listedeki bir plakayla eşleme yapıldığı taktirde kapıyı açar ve geçişe izin verir.
Bu teknoloji güvenlik ve trafik uygulamalarında gitgide daha fazla popülerlik kazanmakta ve değişmez bir ihtiyaç halini almaktadır. Bütün araçlar zaten plakaya sahip olduğu için araçları tanımlamak için ayrıca alıcı verici vs gibi ekstra ürünlere gerek yoktur. Bu özellik LPR teknolojisini oldukça popüler hale getirmektedir.
Sistem plaka okuma kamerası ile aracın önünden veya arkasından bir resim alır ve resim işleme yazılımı bu çekilen görüntüyü analiz eder, resmin içinden plaka bilgisini çıkartır. Bu bilgi yukarıdaki örnekte olduğu gibi yetki verilen plakalara kapıyı açma, otomatik ödeme hesaplama, bilgi toplama vb gibi değişik uygulamalarda kullanılabilir.
LPR sisteminin en dikkate değer avantajı bu bilgilerin saklanabilmesidir. Bir görüntü bin sözcüğe değer sözünden hareketle alınan bu görüntüler suç önleme / suç tespitinde oldukça faydalı sonuçlar vermektedir. Plaka okumak için ayrılan kameraya ek olarak başka bir kamera da aracı kullanan kişinin yüzünü kaydetmek için kullanılabilir. LPR sistemlerinde her araca bir alıcı verici takmanın yerine tek bir sistem kurulması yeterlidir.
LPR sisteminin diğer isimleri ;
Automatic Vehicle Identification – Otomatik Araç Tanımlama (AVI )
Car Plate Recognition – Araç Plaka Tanımlama ( CPR )
Automatic Number Plate Recognition – Otomatik Plaka Tanımlama ( ANPR )
Car Plate Reader – Araç Plaka Okuyucu ( CPR )
Optical Character Recognition – Optik Karakter Tanımlayıcı ( OCR )
Plaka ve Görüntü
LPR sistemi ön veya arka plakanın resminin kaydedilmesi ve analiz edilip okunması temeli üzerine şekillenir. Aşağıdaki resim bir site giriş kontrol uygulamasını göstermektedir.
Plakası W856RKX olan araç park alanından çıkmak için çıkış kapısının önüne gelir. Aracın plakası okunur ve sisteme kayıtlı plakalarla karşılaştırılır. Sonuç olumlu olduğu için çıkış kapısı açılır ve aracın çıkışına izin verilir.
Aşağıda LPR sistemlerinde plaka okuma için çekilen tipik bir resim yer almaktadır. Bu resimdeki plaka bilgisi LPR sistemi tarafından otomatik olarak okunup analiz edilir ve tanımlanır.
Plakaların şekilleri, malzemeleri, ve kodlamaları ülkeden ülkeye farklılık gösterebilir. Bu yüzden LPR sistemin kurulacağı ve kullanılacağı ülkeye adapte edilmesi gerekmektedir.
Görüntü Nedir ?
Aracın önünden çekilen yukarıdaki plaka resmi standart formatta gösterilmiştir. Bu formatta 768×288 piksel ve gri seviyesi 256 dır.( siyahtan ( gri seviye 0 ) beyaza ( gri seviye 255 ). Bu resim Plaka tanıma yazılımı tarafından okunmak ve işlenmek üzere çok fazla bilgi sunar.
Plaka okumada işlem yapmaya öncelikle ham görüntüden başlanır. Daha sonra adım adım 2x zoom yapılarak işleme devam edilir. Zoom işlemi ile detaylar tespit edilir. Bu detaylar resmin tümündeki bilgiyle karşılaştırılıp sıkıştırılır ve sonuç olarak plaka bilgisi elde edilir.
Verimlilik
İlk LPR sistemleri düşük bir tanımlama yüzdesine sahipti. Ayrıca güneş ışığı, far ışığı, zarar görmüş plaka, farklı plaka tipleri gibi harici etkenler dolayısıyla zaten düşük teknolojiye sahip yazılım ve donanımlardan alınan sonuçların kalitesi daha da düşmekteydi.
Ancak yazılım ve donanımdaki son gelişmelerle birlikte LPR sistemleri daha güvenilir bir hal almıştır. Artan bu verim sayesinde daha yaygın bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır.
Hatta tanımlama işlemi kesin değilse bile uygulama bunu mümkün olduğunca telafi eder ve çalışmada herhangi bir kesinti olmamasını sağlar. Örneğin bir aracın park süresini hesaplamak için giriş ve çıkış saatleri karşılaştırılacaksa sistem, ufak hatalar olsa bile bunları bastırarak sonucu alır.
LPR Sistemlerin Bileşenleri
LPR sistemler aşağıdaki birimlerden oluşur :
Kamera : Plakanın görüntüsünü alan kısımdır. Plaka okuma sistemlerinde özel eclipse kameralar kullanılmalıdır. Standart CCTV kameraları ışığa karşı kullanıldıklarında parlama yapar ve buda plaka okumayı imkansız kılar. Halbuki eclipse kameralar güçlü ışık kaynağını bastırarak görüntüdeki parlamayı önler. Bunun dışında plakanın okunması için belli bir yakınlıkta ( genelde 1.5 metreye 1.5 metre bir alan idealdir. ) bakacak lens kullanmak hayati öneme sahiptir.
Aydınlatma : Özellikle zifiri karanlık yerde kullanılacak LPR sistemlerinde plakanın görülmesi için harici aydınlatma gerekebilir.
DVR Kart : Kamera ve PC arasındaki arayüzdür. Kameradan alınan görüntüler bu kart aracılığı ile bilgisayara kaydedilir. DVR kartın kaydettiği görüntüler ise LPR yazılımı ile işlenip okunur.
Bilgisayar : LPR uygulamalarının çalıştığı bilgisayardır.
Yazılım : Plaka okuma yazılımıdır.
Donanım : Dış dünyayla haberleşmeyi sağlayan bir I / O karttan oluşur .
Veritabanı : Plaka ve opsiyonel olarak sürücü yüz tanımlama bilgisinin saklandığı veritabanıdır.
Plaka Okuma Sisteminin İşleyişi
Aşağıda bir plaka okuma sisteminin nasıl çalıştığı adım adım anlatılmıştır.
Adım 1
Araç güvenli bölgenin kapısına gelir. Bir manyetik dedektör aracın geldiğini tespit eder ve LPR sistemini aktif hale getirir.
Adım 2
LPR sistemi aracın ön veya arkasından plaka resmini çeker ve çekilen bu resimdeki plaka bilgisi LPR yazılımı ile okunur.
Adım 3
LPR yazılımı okunan plaka bilgisini veritabanındaki plaka bilgileriyle karşılaştırılır eğer yetki verilen bir kullanıcı ise kapı açılarak giriş veya çıkışa izin verilir.
Uygulamalar
LPR sistemleri çok geniş bir uygulama alanında kullanılmaktadır. Belli başlı kullanım alanı örneklerini inceleyecek olursak ;
Şehrin farklı noktalarına LPR sistemi konularak yoldan geçen araçların plakaları okunabilir. Bu araçların iki nokta arasındaki varış zamanları ve hızları karşılaştırılarak yol durumu ve trafik yoğunluğu bilgilendirme amacıyla yoldurumu bilgilendirme ekranlarında gösterilebilir.
Yukarıdaki örnekteki araç iki noktada plaka okuma sistemine yakalanmış ve iki nokta arasındaki ortalama hızı bulunmuştur. Bu sayede yapılan hız ihlalleri de belirlenebilmektedir.
Havaalanı Otoparklarında Araç Plaka Tanımlama Sistemi Uygulamaları
Havaalanı otoparkları gibi uzun süreli park yapılan yerlerde bilet sahtekarlığını azaltmak ve hataları önlemek için LPR sistemleri kullanılabilir. LPR sistemi aracın plakasını tanımlayarak park zamanı hesaplayabilir veya park bileti kaybolduğunda kanıt olarak sunulacak görüntüleri kaydedebilir. Aşağıda bir havaalanı otopark alanı için LPR sistemi görülmektedir.
Sınır Kontrolünde Plaka Tanımlama Kullanımı
Sınır sistemlerinde Ülkedeki tüm plakalar ve bunların sürücelerinin pasaport, sabıka kayıtları gibi ek bilgileri merkezi bir veritabanında toplanabilir. Bu merkezi veritabanı sayesinde sınır kontrolleri kolaylaşacak ve yapılabilecek olası hatalar minimum düzeye inecektir. Ayrıca sınırda kontroller nedeniyle yaşanan yoğunlukta en aza indirilecektir.
Çalıntı Araçların Plaka Okuma Sistemleriyle Tespiti Uygulamaları
Çalıntı veya trafik cezasını ödememiş araçlar ülke çapında merkezi bir veritabanında saklanabilir ve bu bilgiler gerçek zamanlı olarak güncellenebilir. Bu sayede şehir genelinde kurulan LPR sistemiyle etkin bir şekilde suç takibi yapılabilir. Herhangi bir sonuç bulunduğunda en yakın polis birimine uyarı gönderilebilir.
Trafik Kontrolünde Plaka Tanımlama Sistemi Kullanımı
Araçlar yetkilerine göre farklı yollara yönlendirilebilirler. Örneğin bir üniversitesinin girişine kurulacak sistemle girişteki kontrol süreleri kısaltılabilir. Araçlar kayıtlı kullanıcılar, tanıdık ziyaretçiler ve bilinmeyen araçlar olmak üzere üçe ayrılır. Böylece girişte yaşanacak yığılma önlenmiş olur, kayıtlı kullanıcılar önünde bulunan bilinmeyen aracın kontrolünü beklemek zorunda kalmaz. Bu yöntem askeriye, karakol vs gibi yoğun giriş çıkışın olduğu heryerde kullanılabilir.
Pazarlama Aracı Olarak LPR Sistemi Kullanımı
Bir markete gelen müşterinin hangi sıklıkla hangi gün ve saatte geldiği listelenerek pazarlama araştırması yapılabilir.
Otoparklarda Plaka Tanıma Sistemi Uygulamaları
Ön ödemeli müşterilerin tespiti, park süresinin belirlenmesi ile park ücretinin hesaplanması konularında kullanılabilir. Ek olarak sürücü yüz tanımlaması ile araç kaçırma olaylarının önüne geçilebilir.
Giriş Kontrollerinde Plaka Tanımlama
Tanımlanmış araçlar için kapı otomatik olarak açılabilir. Giriş ve çıkışların tarihleri kaydedilerek herhangi bir olay durumunda incelenebilir.
Biletli Geçişlerde Plaka Okuma Sistemleri
Özellikle otoyol girişlerinde ödeme yapmadan geçen araçların tespiti için kullanılır.
